Oh, hoe mooi het Madeliefje. Hèhè, ze zijn er weer, de madeliefjes in de tuin. Als een verlaat pak sneeuw bedekken ze het gras. Alleen is het geen sneeuw, maar die mooie, fijne bloempjes. Ik heb wel iets met madeliefjes. Als kind speelde ik veel in de tuin, waar ons grasveldje vol met madeliefjes stond. Je kon er vanalles mee doen. Kransen maken voor op je hoofd, als ketting, armbandje. De kleine witte kroonblaadjes uittrekken met ‘hij vindt me wel leuk, hij vindt me niet leuk…’ Mooie boeketjes maken voor mama.

Dat kransjes maken voor op je hoofd wordt al eeuwen gedaan. Zo vroeg als in de middeleeuwen. Als een jonkvrouwe haar liefde toezegde aan een ridder, mocht hij het symbool van een madeliefje op zijn schild zetten. Maar als deze jonkvrouwe er nog even over wilde nadenken, droeg ze een krans van wilde madeliefjes rond haar hoofd. Hmm. Dat was op bijgevoegde foto niet het geval, hoor. Al was ik wel in afwachting, want ik geloof dat mijn ridder en ik een maand nadat deze foto werd genomen gingen trouwen J.

Het madeliefje is een bloem met veel gebruiken en mythen er om heen. Het is het symbool voor onschuld en zuiverheid. Het ‘Maagdeliefje’, verbonden aan Maria. Maar ook staan madeliefjes wel eens op schilderijen met Jezus, als symbool voor de onschuld van het kindeke. Zo’n eenvoudig bloempje vond men beter passen dan de statige lelie.

Madeliefjes zijn nectarbloemen voor bijen en hommels. Ze zijn ook voor ons eetbaar en staan mooi in een salade. In de kruidengeneeskunde gebruik je madeliefjes bij kinderziekten om het bloed te reinigen of als voorjaarsreinigingskuur. Ook gebruik je ze als kompres bij slecht genezende wonden.

Handig: een wild madeliefje betekent uitstel: ‘Verwacht mijn antwoord binnen enkele dagen’. Stuur dus eens een madeliefje, als je eens een keer geen zin hebt om iemand meteen terug te mailen/sms-en/twitteren/bellen. Even verwijzen naar deze blog en je vrienden weten meteen wat je bedoelt!

De vlier is op veel plekken in Nederland een algemeen voorkomende kleine boom. Niet alleen is het een mooie boom, hij is ook erg handig. Van de mooie bloemschermen in de lente maak je limonade. Van de bessen in het najaar maak je een heerlijke siroop. Niet alleen lekker, ook nog eens goed bij verkoudheid en koorts en verzachtend voor de luchtwegen. 

De vlier staat nu vol in bloei. Maak er gebruik van!

Hieronder twee recepten met vlierbloesem. De siroop is lekker over pannenkoeken, yoghurt of cake. Gemengd met (bruis)water is het een heerlijke zomerse dorstlesser.

 Recept voor makkelijke vlierlimonade: 

·       Pluk een aantal bloeiende bloemschermen. Vul hiermee een grote kan.

·       Snij een citroen in plakken en doe deze in de kan.

·       Vul de kan met water en laat deze een paar uur in de koelkast staan.

·       Klaar om te drinken!

Recept voor vlierbloesemsiroop

·       Giet de vloeistof daarna door een doek.

·       Vul een glazen of niet-metalen pot tot de rand met verse vlierbloesemschermen.

·       Snij de twee citroenen in plakken en stop die er tussen. Alles goed aanduwen.

·       Vul de pot met water en laat 24 uur trekken op een warme plek.

·       Neem 1 liter vocht en breng langzaam aan de kook. Roer er ondertussen ½ kg suiker doorheen. Zodra het kookt, neem je de pan van het vuur en giet je de vloeistof in flessen.

Flierefluiter

Wist je dat het woord ‘flierefluiter’ van deze boom komt? Een flierefluiter is iemand die zorgeloos door het leven gaat en niet erg hard werkt. Die heeft tijd om onder een vlier te liggen en fluitjes van de takken te snijden. De takken van de vlier zijn namelijk hol, waardoor het mogelijk is er een fluitje van te maken.

Snij hiervoor een tak van zo’n zes centimeter af. Haal het merg er uit. Rond de rand van een uiteinde wat af.

Door over de opening te blazen en het gat aan de onderkant in meer of mindere mate af te dekken kan dit fluitje bespeeld worden.

Zie ook: http://www.over-leven-in-de-natuur.com/pr/subpage.php/lang=nl/pagecode=Subpage_a6a

Brandnetels

In het voorjaar zijn er allerlei kruiden te vinden om te eten. Het is spannend, leuk en lekker om ze in een recept te gebruiken. En ook heel gezond! Pluk ze wel op een schone plek.

Iedereen kent bijvoorbeeld wel de brandnetel. Je kunt je lelijk prikken aan dit ‘onkruid’. Ze zijn echter een belangrijke voedselbron voor veel rupsensoorten (http://www.vlinderskijken.nl/vlindertuin/vlindertuin.asp). Je kunt er zelfs kleding van maken (zie www.brennels.nl).

En wist je dat ze ook heel gezond zijn? Er zit heel veel ijzer in en andere gezonde mineralen. Je nieren gaan er harder van werken waardoor je bloed afvalstoffen sneller kwijt raakt. Het kan wel zijn dat je wat vaker naar de WC moet.

De jonge toppen van de brandnetel zijn het lekkerst. Die kun je plukken met handschoenen aan, maar de echte durfals doen het met hun blote handen. En dat kan zonder geprikt te worden. Als je een brandnetelplant namelijk van onder naar boven ‘aait’ voel je niks! De brandhaartjes staan naar boven gericht en kunnen je zo niet prikken. De uiteindes van de jonge blaadjes prikken helemaal niet. Die kun je zo er af trekken en in je mond stoppen.

Toch geprikt? Weegbree of hondsdraf erover wrijven verlicht de pijn.

Brandnetelthee

Je kunt gewoon thee van de brandnetel maken. Het hete water zorgt er voor dat de blaadjes niet meer prikken. Doe een paar blaadjes in een kopje en giet er heet water op. Even laten trekken en dan opdrinken. Het smaakt misschien een beetje saai. Als je er wat munt of citroenmelisse of honing bij doet, is het wat lekkerder.

Brandnetelsoep

Brandnetels zijn erg lekker in een soep. Deze is heel makkelijk om te maken.

Dit heb je er voor nodig:

·      1 ui (gesnipperd)

·      1 teentje knoflook

·      2 eetlepels olie

·      200 gram jonge brandnetels

·      5 deciliter groentebouillon

·      scheutje room

·      peper

·      zout

Bereidingswijze

Verhit de olie en fruit hierin de ui en pers de teen knoflook die je ook even meefruit tot ze glazig zijn.
Was de brandnetels en breng ze met aanhangend vocht aan de kook zodat ze slinken. Als ze geslonken zijn meteen uit de pan halen.
Hak de brandnetels fijn of gebruik hier een keukenmachine / blender bij.
Voeg de brandnetels samen met de bouillon toe aan de ui en knoflook en breng dit aan de kook. Laat 10 á 15 minuutjes zachtjes koken en breng de soep op smaak met peper en zout. Voeg als laatste de room toe.

Smakelijk eten!

Vorige week, 19 maart, stond er in NRC Next een stukje over tuinieren in de stad. Op een Amsterdams dakterras verbouwt Annelies Kuiper, Nederlands eerste dakboerin, allerlei groenten en fruit (www.dakboerin.nl). Bakken met sla, tomaten, kool, prei en wat al niet meer. Ze levert aan lokale bewoners en bedrijven. Het verbouwen van groenten op deze manier, midden in de stad, zorgt voor verwaarloosbare vervuiling en kosten voor transport. En het is lekker. En het is leuk. En het zorgt voor meer verbinding met natuur en wat je eet. Geweldig vind ik dat!

Stadslandbouw (of urban gardening in het Engels) zie je steeds meer. Zo kwam ik via het artikel in NRC terecht op www.tuinboonjemee.nl. Honderden Amsterdammers zaaiden vorige maand op allerlei plekken tuinbonen: op dakterrassen, balkons, maar ook op braakliggende stukjes, ieder plekje met een beetje zand en licht. Met als doel om mensen meer bewust te maken van hoe makkelijk het is om zelf iets eetbaars te laten groeien.

Sinds ik ruim een jaar geleden ben verhuisd naar een huis met een tuin, ben ik bezig er een eetbare tuin van te maken. Vrijwel alle planten die er staan zijn eetbaar. Fruitboompjes, allerlei kruiden (natuurlijk), bramen, frambozen, druiven en natuurlijk mijn Makkelijke Moestuin (www.makkelijkemoestuin.nl) met slasoorten, boontjes, radijs en over een tijdje broccoli en andere lekkere groenten. Ook de voortuin staat binnenkort gevuld met veel eetbaar groen. Bijvoorbeeld aardbeien, die je best mag plukken als je er langs loopt. Het is leuk om te doen en lekker. En het zorgt voor meer contact tussen mij en mijn buren. Die mogen best meesnoepen.

Beter nog is het als ik ze inspireer om zelf eten te planten. Zeker kinderen vinden het erg leuk. En het is heel simpel. Het kan ook op de vensterbank of in bakken op het balkon. De meeste groenten hebben geen diepe grond nodig om goed te wortelen. In bakken van 20 cm kom je al een heel eind. Via www.bolster.nl of www.vreeken.nl bestel je kwalitatief goede (biologische) zaden en bijzondere vergeten groenten. Nu is de tijd om te zaaien, dus als je er zin in hebt: doe mee!

In navolging van TuinBoonJeMee ging ik vorige week met mijn dochtertje van 2 de wijk in. Schepje mee, flesje water. En hier en daar gaatjes graven om bonen in te stoppen. We hadden de grootste lol. Nu maar afwachten of ze goed gaan groeien. Spannend!

Even een stukje wetenschap. Namelijk de wetenschap over het effect van natuur op de mens. Er zijn de laatste tijd steeds meer onderzoeken die hierop ingaan. Natuur blijkt rustgevend, ontspannend en het verhoogt de creativiteit. Allemaal eigenschappen die heel nuttig zijn in een maatschappij die bol staat van stress, drukte en burn-outs.

Voor kinderen levert in de natuur zijn veel meer op dan een gezonde blos. Zo hebben buitenkinderen minder kans om later crimineel te worden. Ze hebben meer zelfbeheersing en laat dat nou net een eigenschap zijn waar mensen die crimineel gedrag vertonen gebrek aan hebben. Daarbij ervaren kinderen door natuur minder stress, kunnen ze zichzelf langer vermaken en worden ze creatiever en fantasierijker.

Psycholoog en onderzoekster Agnes van den Berg doet al jarenlang onderzoek naar het effect van natuur op mensen. Op haar website www.agnesvandenberg.nl zijn vele publicaties te vinden. Het blijkt dat zelfs een paar seconden zicht op groen al effect heeft. Alleen al het zien van bomen of het strand zorgt voor ontspanning. De aanmaak van het stresshormoon cortisol daalt.

Hoe komt dat nou? In een artikel met onder andere Agnes van den Berg, in het blad ‘Groter Groeien’ (nr.9, 2010), staat hierover het volgende:’ De natuur zit zo in elkaar dat het ons geen enkele moeite kost ernaar te kijken. De patronen van bomen en planten herhalen zich steeds weer en daar zijn onze hersenen perfect op afgestemd. Volgens theorieën komt dit omdat onze voorouders in de natuur moesten zien te overleven. Onze hersenen waren dus wel genoodzaakt deze patronen en informatie in zich op te nemen. Lang in de natuur zijn scherpt de zintuigen flink aan. De structuur is niet saai en voorgekauwd. Je rukt geuren, je bent gespitst op geluiden die in het dagelijks leven niet te horen zijn. Als je daar bij optelt dat je kind buiten lekker beweegt en z’n energie kwijt kan, en dat zijn nieuwsgierigheid wordt getriggerd, vraag je je af: wat doen we nog binnen?’

Ben ik het helemaal mee eens. Naar buiten dus! Of zet in ieder geval een plant in je dagelijkse leefruimte. Het kan heel klein.

Natuurlijk zijn er een heleboel mensen die al lang wisten dat natuur ontspant. Die hebben daar geen onderzoek voor nodig. Toch vind ik het geweldig dat er nu steeds meer wetenschappelijk basis voor het positieve effect van natuur is. Op die manier wordt natuur voor een groter publiek interessant. Natuur zorgt voor een groter gevoel van welzijn. En dat biedt vele mogelijkheden.

Voor instellingen zoals scholen, kinderopvancentra en buitenschoolse opvang liggen hier enorme kansen. En die worden gelukkig steeds meer benut.

Benieuwd hoe dat er in de praktijk uit ziet? AlmaTerra laat dit zien in de Training Natuurbeleving voor Kinderopvang en Buitenschoolse opvang (www.almaterra.nl/kinderopvang.htm). Praktische natuurbeleving voor het dagelijks leven!

Nog heel even en de lente is er. Er verschijnen steeds meer knoppen aan de bomen en de eerste sneeuwklokjes bloeien al. Nu komen de sapstromen in planten en bomen weer op gang. Bij de berk gaat dat met een enorme kracht gepaard. Vanaf ongeveer half februari kun je dit sap letterlijk zien stromen, als je een tak afsnijdt.

Voorjaarsreiniger en lekker wijntje

Het bevat suikers en mineralen en werkt urinedrijvend. Hierdoor is het een uitstekende voorjaarsreiniger. Het helpt afvalstoffen die gedurende de winter in je lichaam kwamen af te voeren. Het sap wordt ook gebruikt als middel om de haargroei te bevorderen. En last but not least: door de suikers in het sap kun je er een lekkere berkenwijn van maken. Als je geïnteresseerd bent in dat recept: laat het me weten!

Zelf een sapje tappen

Je kunt het sap kopen in natuurvoedingswinkels. Maar leuker is het natuurlijk om het zelf af te tappen. En dat is helemaal niet moeilijk. Je hebt hiervoor natuurlijk een berk nodig. Deze moet al redelijk op leeftijd zijn, zodat hij makkelijk wat sap kan afstaan. Het kan een ruwe berk (zilverberk) of zachte berk zijn. Verder heb je een plastic fles nodig, een snoeischaar en eventueel iets om een tak te verzwaren, zoals een steen aan een touw.

Eerst kijk je of de sapstroom al op gang is. Hiervoor kun je een dun takje afsnijden. Zie je druppeltjes vocht uit het takje lopen, dan weet je dat het zover is. Zo niet, dan moet je nog even wachten. Met een scherp mes snij je vervolgens een dikkere tak af. Zorg er voor dat de tak in de flessenopening past. Hang de fles aan de tak en gebruik eventueel de steen om de tak omlaag te laten hangen. In een nacht tijd vult de fles zich nu met heerlijk berkenwater.

Bewaren

Als je het sap in de koelkast bewaard, is het een aantal dagen houdbaar. Je kunt het ook invriezen. Als je het sap laat gisten, kun je het het hele jaar bewaren.

Zogauw de boom blad gaat maken, is het sap aftappen voorbij. Heb je genoeg? Zorg dan dat je de wond afdekt.

Het voorjaar komt er weer bijna aan! Hier en daar zie je al planten voorzichtig hun kopje boven de grond steken. Nog even, als het iets warmer en lichter is, komen de voorjaarskruiden ook weer. Zevenblad, brandnetel, paardenbloem. Onkruid? Tja, soms wel. Ze zijn ontzettend sterk en groeien vol levenslust. Deze kracht kun je ook in je lichaam brengen. Deze drie kruiden hebben alle een reinigende werking op het lichaam en ze bevatten veel mineralen. Goed te gebruiken na een winter binnen zitten.

Drink bijvoorbeeld gedurende een aantal weken 3 maal daags een kopje brandnetelthee van de jonge toppen. Dat stimuleert je nieren, reinigt je bloed en brengt mineralen. Het hete water zorgt dat de brandnetel niet meer prikt. Of maak een quiche of groentetaart met jong zevenblad. Lekker en gezond. De bloeiende paardenbloemen gebruik je in een reinigingskuur: eet gedurende twee weken iedere dag een paardenbloem. Niet giftig, wel bitter. Het stimuleert je nieren en lever om meer afvalstoffen af te voeren.

Nog even en ze gaan weer groeien. En voordat je met je handen in het haar je tuin bekijkt en schrikt van de onkruidexplosie, bedenk dan dat ze ook best nuttig zijn.  

Benieuwd naar het nut van andere onkruiden in jouw tuin? Vraag het me!

De winterkou kan af en toe flink wat vragen van je spieren. In je kraag gedoken of verkrampt van de kou op de fiets krijgen ze heel wat te verduren. Hierdoor kun je pijnlijke spieren krijgen in je nek en schouders. Of zit je veel achter de computer en doen je nek en schouders er pijn van? Dan brengt een kompres van gember (Zingiber officinale) verlichting.

Gember werkt namelijk erg verwarmend en verbetert de lokale bloedsomloop. Daarom werkt het uitwendig heel goed bij spierstijfheid. Ook bij verstuikingen en verrekkingen, reuma en spit. En bij winterhanden en –voeten is het een goed middel! (bron: groot handboek geneeskrachtige planten, G. Verhelst)

Werkwijze:

Je neemt ongeveer 4 cm verse gemberwortel. Deze rasp je. Kook het 5 minuten in 2 liter water. Zeef de stukjes er uit. Nu is een assistent handig, zodat jij lekker ontspannen kan liggen. De assistent neemt twee theedoeken en dompelt de eerste in het hete afkooksel. Even uitwringen en dan de doek zo heet mogelijk op de pijnlijke plek leggen. Hierbij is het belangrijk dat de assistent even checkt of het niet té heet is, want dat is ook niet fijn. Zo gauw de doek een beetje afkoelt deze vervangen door de tweede hete doek. Doe dit gedurende een kwartier of zo lang het prettig is.

De hitte en de gember stimuleren de doorbloeding. Je spieren ontspannen meer en worden minder pijnlijk. Je kunt deze procedure gerust een paar dagen achter elkaar doen.

Succes ermee!

Afgelopen zondagochtend was echt zo’n heerlijke zondagochtend. Ik ben nog aan het nagenieten. De zon scheen, de lucht was blauw. De sneeuw was grotendeels weg. Eindelijk weer een momentje om buiten te wandelen. Dus dochter ingepakt en in de kinderwagen geladen en naar buiten.

Vlakbij ons huis is een stuk aangelegd bos, waar we heen gingen. Stiekem lag er nog best wat ijssneeuw op het fietspad aldaar. Dat liep heel hobbelig met de kinderwagen. Alle reden dus om van het pad af te gaan, want dat hobbelde net zo hard. Daarbij ga ik graag van het pad af, voor het avontuur. 

Heerlijk! De warmte van de zon op mijn rug, vogels die fluitten, ik zag zelfs hier en daar groene plantjes tussen de verdorde vegetatie. De zonnestralen lieten het water glinsteren. In de verte een trein met mensen die ergens heen gingen (‘Tein!’ riep dochter dan).

Op een bankje aten we een koekje met uitzicht op het water.

Perfect morning…

De kerst is weer voorbij. Op naar Oudjaarsdag. In de tussentijd (en daarna tot 6 december) schrijf ik mijn dromen op. In mijn laatste nieuwsbrief staat waarom ik dat doe: http://www.almaterra.nl/nieuwsbrief.htm. Een hele tijd geleden al heb ik mezelf getraind om dromen te onthouden. Ze kunnen je veel vertellen over wat er in je onderbewuste afspeelt.

Zo droomde ik afgelopen nacht over een manege, waar ik met twee andere mensen paardenles kreeg. We gingen er niet op rijden, maar we leerden kijken naar de dieren. Mijn paard stond even verderop. Toen ik er heen liep, ging het paard ook lopen. Ze liep ergens naar binnen en ik volgde. Ineens zat ik ergens in een publiek, waar een zanger (in de vorm van een oud-studiegenoot) me toezong met allerlei lieve dingen. Ik had me onopvallend aangekleed, met een capuchon op, maar hij pikte me er zo uit.

In eerste instantie snap ik vaak helemaal niets van mijn dromen. Toch ben je zelf vaak de beste persoon om je droom te interpreteren. De personages en locaties in je droom kun je als delen van jezelf zien. En jij snapt zelf het beste welk deel dat dan is.

Paarden zijn voor mij een spiegel voor jezelf. Ze laten je iets over jezelf zien. Dat deed dit paard ook. Ze wilde me binnen iets laten zien. Dat ik me kan verbergen, maar dat ik heus wel gezien word. En gewaardeerd. Da’s toch een mooi begin van de dag!

Petra